Архитектура - Светска архитектура

Изминатиот викенд на 19.06.2010 година почина Богдан Богданович, архитект, градител, уметник, есеист, филозоф и професор кој во својот возбудлив живот успеа да ни остави значајни дела позади себе, дела преку кои многумина од нас научија  што значи да се сака и практикува архитектура. Пред да ви соопштам дел од неговата биографија сакам да ви напоменам дека Богданович беше еден од симпатизерите на Македонија и на Скопје за кои во бројни интервјуа не штедеше пофални зборови и за кои искрено говореше со восхит и респект кон нашата култура и нејзините вредности. Во прилог ви презентирам и едно од неговите последни интевјуа кое беше направено во неговиот апартман во Белград.



Појавата на Богдан Богранович на архитектонската сцена  е подеднакво значајна како за архитектурата така и за скулптурата. Во неговите скултпури внесува архитектоника, која што ја заменува со преовладување на фигуративноста во уметничкиот израз. Истотака архитектонската композиција во неговите дела е позначајна од композицијата на самата скулптура. Неговите дела извираат од пејзажот и претставуваат архитектонска целина со природно опкружување во местото каде што се наоѓаат.

Артистичка водилка во меморијалната архитектура и спомен обележјата подигнати во втората половина на минатиот век. Еден од најколасните автори на овие простори во чии дела читаме автентична авторска креативност а не паушален тренд на кој стануваме имуни во последно време во однос на креативниот израз. Неговите најзначајни споменици се наоѓаат во Белград, Прилеп, Мостар, Крушевац, Власотинце и Јасеновац.

Мостар

 

Како писател неговите дела го претставуваат како исклучителен есеист, аналитичар и патеписец. Има напишано 25 книги, кои говорат за значењето на градовите и архитектурата со митолошки и симболични погледи за „човечката вдаховеност во архитектурата“. Една од моите омилени е секако „Залудна мистрија“, книга во која говори за „златните клучеви“ во архитектурата  преку делата на архитектите како што се Ветрувие или Андреа Паладио.

Најзначајни дела:

• Мали урбанизам
• Залудна мистрија
• Урбанистичке митологеме
• Урбс и Логос
• Уклети неимар
• Књига капитела
• Зелена кутија
• Срећа у граду
  
  
  

Како еден од најголемите културни стожери, Богданович беше и професор на Архтиектонскиот факултет во Белград, како и член на Српската акдемија за науки и уметности. Беше и градоначалник на Белград во периодот од 1982-1986 година. Кон крајот на 90-те години во непосредна близина на Белград основаше и школо за филозофија во архитектурата наречена „Мистрија под орахом“. Последните години од својот живот ги помина заедно со својата сопруга во Виена каде што доби и признание за животно дело.

Дела:

• Memorial to the Jewish victims of fascism, Belgrade, 1952
• Memorial grave to the victims of fascism, Sremska Mitrovica, 1960
• Group cenotaph to the fallen soldiers of the resistance, Prilep, 1961
• Symbolical necropolis, Slobodište (near Kruševac), 1965
• Partisan monument, Mostar, 1965
• Jasenovac monument, Jasenovac, 1966
• Memorial cemetery, Leskovac, 1971
• Group cenotaph, Bela Crkva, 1971
• Memorial to the fallen soldiers in all wars of liberation, Knjaževac, 1971
• Shrine dedicated to the Serb and Albanian partisans in the 1941–1945 war, Kosovska Mitrovica, 1973
• War grave, Štip, 1974
• Group cenotaph of victims, Travnik, 1975
• Shrine to the fallen freedom fighters, Vlasotince, 1975
• Freedom monument, Berane, 1977
• Dudik memorial park, Vukovar, 1980
• Memorial area with mausoleum for the warriors, Čačak, 1980
• Garavice memorial park and with cenotaph dedicated to the 12,000 civil Nazi victims, Bihać, 1981
• Mausoleum dedicated to the first who died in the anti-Fascist uprisings, Popina (near Vrnjačka Banja), 1981

Награди:

• October Prize of the City of Belgrade (for the memorial in Sremska Mitrovica, 1961)
• Menção honrosa ("honorable mention" at the São Paulo Art Biennial, 1973)
• Seventh of July Prize (1979)
• Anti-Fascist Council of National Liberation of Yugoslavia Prize (1981)
• Piranesi Prize (1989)
• Herder Prize (1997)
• Austrian Cross of Honor for Science and Art (First Class, 2002)
• Gold Medal for Meritorious Service to the Province of Vienna (2003)
  
  
  
  

  
  Архитект.мк
  Игор Василевски

---

< Пред		Следно >